WYSZUKIWARKA
zamknij
ZALOGUJ SIĘ
zamknij
zaloguj się przez facebook-a
facebook
wyszukiwarka

Chciał uratować brykietownię, pisał o nosiwodach i Reymondzie

KONIŃSKIE WSPOMNIENIA

Dodano: 2.09.2020 18:46

Jeśli ktoś będzie chciał się dowiedzieć, jak wyglądały Morzysław i Niesłusz, kiedy Niemcy zaczęli wydobywać tam węgiel, powinien sięgnąć do książek Zygmunta Kowalczykiewicza.

Prowadzony opisem autora zobaczy wielką dziurę w ziemi w miejscu dzisiejszego boiska PWSZ przy ulicy Popiełuszki (na fot. 1 w głębi), poprzecinaną wąskimi torami: „Urobek odwożony był długą na czterysta metrów kolejką łańcuchową aż pod tory magistrali kolejowej Poznań-Warszawa.” – przeczyta u Zygmunta Kowalczykiewicza, który dokładnie opisał tak przebieg torów, jak i same wagoniki oraz ciągnące je lokomotywy. Węgiel dostarczany był do wielkich silosów, schowanych w budynku, zwanym przez miejscowych bunkrem, znajdującym się zaraz za dzisiejszą siedzibą Centrum Kultury i Sztuki, w miejscu, gdzie stoi obecnie blok przy Okólnej 41 (na fot. 2 po prawej stronie).

Kiedy po parku 700-lecia jeździły wagoniki z węglem

Zanim poznałem Zygmunta Kowalczykiewicza osobiście, przeczytałem jego książki – przede wszystkim te dwie, z których korzystam do dzisiaj i z tego powodu wciąż stojące w zasięgu ręki: „Zaczęło się w Brzeźnie. Dzieje KWB Konin 1945-1995” (il. 3) i „Okruchy kopalnianego czasu. KWB Konin w datach i dokumentach” (il. 4). To z nich dowiedziałem się szczegółów na temat budowy pierwszej odkrywki węgla brunatnego w Koninie. O tym, że maszyny górnicze przyjechały do Morzysławia w 1941 roku z wyeksploatowanej kopalni w niemieckim Klettwitz, a zdejmowanie nadkładu rozpoczęto 29 kwietnia 1942 roku. Ziemię odwożono wagonikami wąskotorowymi na pola majątku Glinka, formując pierwsze w Koninie hałdy, na których na początku lat sześćdziesiątych zaczęto budować osiedle domów jednorodzinnych, zwane dzisiaj górną Glinką (fot. 5). Do węgla dokopano się w październiku tego samego roku.

Ale też kiedy przystąpiłem do pisania pierwszego tekstu o kopalni, Zygmunt Kowalczykiewicz był pierwszą osobą, do której zadzwoniłem i poprosiłem o pomoc. I dokładnie 14 listopada 2009 roku (wiem to dzięki datowaniu cyfrowych zdjęć) wybraliśmy się śladami pierwszej odkrywki i jej budowniczych. Pokazał mi wtedy (fot. 6), gdzie znajdował się dom Mojżesza Kapłana, który w 1934 roku dokopał się do węgla, jak przebiegały tory kopalnianych kolejek łańcuchowej i linowej oraz domy w Niesłuszu, w których zamieszkali przybyli z Klettwitz budowniczy odkrywki. To ostatnie intrygowało mnie szczególnie, ponieważ dopiero od niego dowiedziałem się, co działo się podczas wojny w Niesłuszu, w którym urodził się mój ojciec i mieszkała spora część mojej rodziny.

Biura Holtzmana u Marzola

Jak można przeczytać w „Zaczęło się w Brzeźnie...” dom rodziny Marzolów przerobiono na biura firmy Holtzman, która budowała brykietownię, a nieco dalej, na posesji Sroczyńskich, zorganizowano stołówkę dla pracowników niemieckich (więcej na ten temat w tekście „Tęsknoty za brykietownią”). Wysiedlono zresztą znacznie więcej rodzin, umieszczając w ich domach pracowników kopalni.

strona 1 z 3
1 2 3
slajd 1 z 13
NASTĘPNY SLAJD

autor: Robert Olejnik
e-mail: r.olejnik@redakcja.lm.pl, tel. 730 000 130

 

*** *** ***

Koronawirus w Polsce stał się faktem. Bądź na bieżąco! Nie panikujemy, rzetelnie informujemy. Każdą informację weryfikujemy u źródła, nie publikujemy plotek ani informacji niesprawdzonych. Nie ścigamy się.

 

Regionalne informacje dot. koronawirusa znajdziecie pod adresem https://www.lm.pl/tagi/koronawirus

*** *** ***

Chcesz nas zainteresować tematem? Czekamy na sygnały/materiały. Piszcie na alert@lm.pl.

DODAJ SWÓJ KOMENTARZ

KOMENTOWAĆ MOGĄ TYLKO OSOBY ZALOGOWANE

max 1000 znaków (0)
max 28 znaków (0)

Twój komentarz może zostać przeczytany przez tysiące osób. Wydawca portalu LM.pl spółka LM LOKALNE MEDIA Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za jego treść. Komentarze zniesławiające lub mogące naruszać dobra osobiste osób trzecich grożą odpowiedzialnością karną i cywilną. Osoby pokrzywdzone mogą skutecznie dochodzić swoich praw w organach ścigania i w sądach. Zgodnie z ust. 16 Regulaminu Twój komentarz może zostać opublikowany nie tylko na tej stronie, ale również w innych mediach.
Komentarze nie na temat są usuwane.

Copyright © 1999 - 2021 LM LOKALNE MEDIA Sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.
programowanie: PERSABIO